«Замин»ни Telegram’да ўқинг! Join!
Zamin.uz
, 27 2024, 11:51
ЎЗO‘Z

Улкан қора туйнукнинг янги суратлари олинди

26 сен, 23:03 2 462 Дунё
«Замин»ни Telegram’да ўқинг!
Улкан қора туйнукнинг янги суратлари олинди Фото: NASA
Event Horizon Telescope лойиҳасида иштирок этувчи олимлар Ердан 55 миллион ёруғлик йили узоқлигида жойлашган M87 қора туйнуги атрофидаги ҳалқанинг плазмаси айланиши ва турбулент ўзгаришга учрашини исботловчи илк визуал далилларга эга бўлди. Суратлар илк бор бундан бир йил олдин тақдим этилган, деб ёзади The Astrophysical Journal.

Олимлар мазкур объектни 2009 йилдан буён кузатиб келади. Ҳозирга келиб мутахассислар ҳалқа плазмаси ўзининг ёрқинлигини ўзгартирганини аниқланган. Ҳалқа марказида жойлашган қора туйнук соясининг ўлчами ўзгармаган бўлиб, бу объектнинг табиатини тасдиқлайди.

Ҳалқа чанг ва газлардан иборат. Улар айланиб, аккрецион диска таркибида қора туйнукка тушади, нотекис ёрқинлик эса Доплер эффектининг оқибати. Кузатувчи йўналишида ҳаракатланаётган диска ёрқинроқ, узоқлашаётгани эса оқроқ. Ушбу ҳолатда ёрқин қисми ҳалқага яқинлашган, бу эса оқимнинг турбулентлигидан далолат.

Фото: Ioppsiense
Мутахассисларнинг тахминларига кўра, бу каби кучли тебранишни магнит майдони ёки қора туйнукнинг импулс моменти ва аккреция оқими орасидаги номутаносиблик юзага келтирган бўлиши мумкин.

Астрономлар қора туйнукнинг янада кўпроқ суратларини олиш мақсадида объектни кузатишни давом эттириш ниятида.

Эслатиб ўтамиз, 2018 йилда астрофизиклар илк бор Паризод юлдузлар туркумидаги узоқ галактика марказидаги улкан массали қора туйнук атрофининг мукаммал суратларини олган ва у қандай қилиб газ ва чанг булутини «еб қўйганлиги»га гувоҳ бўлган эди.




Мавзуга оид янгиликлар
  • АҚШда бензин ва пропан олиб кетаётган поезд рельсдан чиқиб, ёниб кетди 27 апр, 11:21 0
  • Санкт-Петербургда ўзбекистонлик ишчи одамларни ёнғиндан қутқарди 27 апр, 07:00 150
  • «Крокус»даги теракт иши бўйича яна бир тожикистонлик қўлга олинди 27 апр, 06:03 179
  • Песков: АҚШ Украинадаги можарода бевосита иштирок этмоқда 27 апр, 00:00 132
  • Испания ва Греция Киевга Patriot тизимларини етказиб беришдан бош тортди 26 апр, 23:10 170
  • Тимур Иванов иши. Қўлга олинганлар ҳақида ҳозиргача нималар маълум? 26 апр, 22:44 249
  • Сўнгги янгиликлар
  • Сурхондарё вилоятида ўрик пишди (фото) 27 апр, 10:37 0
  • Лапорта Хавини қандай ваъдалар билан олиб қолди? 27 апр, 10:16 0
  • ILMA букмекерликка оид фармон ҳақида: Маблағлар мамлакатдан чиқиб кетишининг олдини олишга қаратилган 27 апр, 10:10 0
  • Санкт-Петербургда ўзбекистонлик ишчи одамларни ёнғиндан қутқарди 27 апр, 07:00 149
  • Ниҳол қаламчасини тайёрлаш, экиш ва парвариш қилиш учун муҳим тавсиялар берилди 27 апр, 06:30 40
  • «Крокус»даги теракт иши бўйича яна бир тожикистонлик қўлга олинди 27 апр, 06:03 179
  • Учар автомобил йўловчи билан биринчи парвозини амалга оширди (видео) 27 апр, 05:35 95
  • U-23 Осиё кубоги. Ироқ Вьетнамни мағлуб этиб ярим финалга йўл олди 27 апр, 01:17 190
  • Германияда ишлаш истагида бўлган ўзбекистонлик мутахассислар учун немис тили ўргатилади 27 апр, 00:26 60
  • Ҳусаин Норчаев: Бугун имкониятларимиздан фойдаланиб ғалаба қозондик 27 апр, 00:22 119
  • Песков: АҚШ Украинадаги можарода бевосита иштирок этмоқда 27 апр, 00:00 131
  • Тимур Кападзе Саудия Арабистони устидан қозонилган ғалабадан сўнг нималар деди? 26 апр, 23:36 273
  • Бўлимлар