“Zamin”ni Telegramʻda oʻqing! Join!
Zamin.uz
, 06 2019, 09:18
ЎЗO‘Z

Olimlar ochlik sog‘liq va o‘lim xavfiga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganishdi

06 apr, 10:49 12 501 Tibbiyot
Olimlar ochlik sog‘liq va o‘lim xavfiga qanday ta’sir ko‘rsatishini o‘rganishdi
Amerikalik olimlar ochlik va muhtojlik davri insonning keyingi taqdiriga qanday ta’sir o‘tkazganini tushunish maqsadida o‘rta asrlarda yashab o‘tgan odamlarning suyak qoldiqlarini o‘rganib chiqishdi. Tadqiqot natijalari American Journal of Physical Anthropology jurnalida chop etildi, deb yozadi Sof.uz sayti.

Olimlar kishilarning guruh bo‘lib birgalikda ko‘milishi tabiiy ofat, ochlik va shu kabi hodisalardan dalolat berishini, alohida qabrlar esa nisbatan farovon davrlarda paydo bo‘lganini taxmin qilishdi.

Olimlar shuningdek, boshdan kechirilgan stressning ikki belgisini aniqlashdi va ularning dafn etilgan ikki guruhda qanchalik tez uchrashini o‘rganib chiqishdi.

Natijalarda qarama-qarshilikka duch kelindi. Og‘ir damlarda yaxshi hayot kechirilgan vaqtga qaraganda stressning birinchi belgisi uchraydi - emalning gipoplaziyasi (stress tufayli tish emalining yaxshi rivojlanmasligi, tish shakllanishida ozuqa etishmovchiligi yoki jarohatlar).

Ikkinchi indikator - suyakning o‘sishi. "Inson stressni boshdan kechirayotganida - bu shunchaki kasallik, sinish yoki kun bo‘yi og‘ir yuk ko‘tarish - uning suyaklari o‘sishni va o‘zini mustahkamlashni boshlaydi. Bu belgi ko‘proq nisbatan yaxshi davrlarda yashagan kishilarda uchragan, bu tadqiqotchilar uchun kutilmagan holat bo‘ldi", - deb izoh beradi tadqiqot mualliflaridan biri Samanta Yussi.

"Suyakning o‘sishi - bu sog‘lig‘ida muammolar bo‘lgan kishilarda uchraydigan yomon holat. Biroq bizning tadqiqotlarimiz ko‘rsatishicha, suyagi o‘sish kuzatilgan kishilar aksincha sog‘lom bo‘lishgan. Suyak o‘stirishga ikki hafta ketadi. Shu sababli stress chaqirgan hodisa o‘limga olib keluvchi darajada ahamiyatli bo‘lgan bo‘lsa, biz hozir suyaklarning holatidan bu haqida bilib olishimiz amri mahol", deya davom etgan Yussi.

Tadqiqot natijalari uning mualliflariga jamiyatning inqirozlardan keyin (epidemiya yoki ochlik) qanday tiklanishini kuzatish imkonini beradi.

“Zamin” yangiliklarini “Telegram”da kuzatib boring
Mavzuga oid
  • Erta o‘limning ikki asosiy sababi aniqlandi 10 may, 11:01
  • Olimlar fast-fud taomlari eyish xumoridan qutilish yo‘llarini o‘ylab topishdi 08 apr, 10:38
  • Olimlar bolani ona suti bilan boqishning yana bir foydali tomonini kashf qilishdi 24 mar, 15:17
  • Semizlik saratonga olib keluvchi sabablar ichida ikkinchi o‘rinda 03 mar, 14:14
  • Olimlar: bug‘doy doni o‘lim xavfi bo‘lgan kasalliklarni davolovchi xususiyatiga ega 26 fev, 21:48
  • Sovuq havo issiq havodan ko‘ra odamlarning umriga 17 marta ko‘proq zomin bo‘lishi ma’lum qilindi 23 may, 09:52
  • So'nggi yangiliklar
  • Tuz haqida qiziqarli maʼlumotlar 06 dek, 08:58 99
  • Dunyoning mitti milliarder va millionerlari (foto) 06 dek, 08:30 227
  • Qulog‘i eshitmaydigan Hindistonlik qiz "Miss and Mister Deaf India" tanlovi g‘olibasiga aylandi 06 dek, 08:00 185
  • Dunyoning eng qimmat limuzinlari... 06 dek, 07:30 289
  • Islomni qabul qilgan mashhur yahudiylar (2-qism) 06 dek, 07:01 446
  • Mourinyu MYudan uchralgan mag‘lubiyatdan so‘ng nimalar dedi? 06 dek, 06:30 331
  • Nega boy insonlar sevgi munosabatlari hamda oilaviy rishtalarda omadsiz bo'lishadi? 06 dek, 06:00 376
  • Messi o’zining oltinchi "Oltin to’p"ini qachon namoyish qilishi ma'lum bo’ldi 06 dek, 03:08 227
  • Xabib Nurmagomedov va Toni Fergyuson jangi g‘olibi kim bo‘ladi? (Ikkinchi qism) 06 dek, 00:13 416
  • Xabib Nurmagomedovning eng muhim shiori qanday ekanligini bilasizmi? 05 dek, 23:57 401
  • Bo‘limlar