«Замин»ни Telegram’да ўқинг! Join!
Zamin.uz
, 02 2020, 10:21
ЎЗO‘Z

Вазирлик ижтимоий тармоқдаги муҳокамалар бўйича: «Хайрия қилмаслик айб эмас»

02 апр, 23:55 809 Жамият
«Замин»ни Telegram’да ўқинг!
Вазирлик ижтимоий тармоқдаги муҳокамалар бўйича: «Хайрия қилмаслик айб эмас» Сўнгги кунларда ижтимоий тармоқда хайрия масаласи энг кўп муҳокама қилинаётган мавзулар қаторида турибди. Жумладан, фуқароларимиз маълум тоифа ёки касб эгаларининг хайрия жараёнида етарлича фаол эмаслигини танқид остига олмоқдалар. Ушбу масала ижтимоий аҳамиятга эга бўлганлиги ва айни кунларда ўта долзарб эканлигини ҳисобга олиб қуйидагиларни фикрларни маълум қилишни лозим деб топдик.

Биринчи, масаланинг ҳуқуқий жиҳати. «Ҳомийлик тўғрисида»ги Қонунда юридик ва жисмоний шахслар ҳомийликни ихтиёрий равишда ҳамда монеликсиз амалга оширишга ҳақли эканлиги қайд этилган. Худди шундай, Фуқаролик кодексининг 511-моддасига кўра хайр-эҳсонни қабул қилишга бирор кимсанинг рухсати ёки розилиги талаб қилинмайди.

Шунга кўра, хайрия фаолияти ихтиёрий тарзда амалга ошириладиган жараёндир ва ҳеч бир юридик ёки жисмоний шахсни турли ижтимоий босимлар ёки бошқа усуллар билан ҳомийлик фаолиятига мажбурлаш мумкин эмас. Шу билан бирга, қонунларимиз ҳар бир шахснинг ўз меҳнати билан эришган моддий воситаларини қонунларда белгилаган талабларга риоя этган ҳолда эркин тасарруф этишини кафолатлайди.

Иккинчи, масаланинг ахлоқий жиҳати. Бировни хайрия қилмаганликда айблаш ва буни ёмон иш сифатида муҳокама қилиш умуминсоний ва миллий ахлоқий-этик принципларга мос эмас. Чунки хайрия қилмаслик айб эмас, жиноят ҳам эмас. Энг муҳими, ҳеч ким бирор шахснинг аслида хайрия қилган-қилмаганини аниқ билмайди ҳам. Чунки кўпчилик хайр-эҳсон қилганда манманлик, мақтанчоқликдан йироқ бўлиш учун уни оммага маълум қилмай, яширин тарзда амалга ошириши мумкин. Санъаткорлар ва ёки бошқа тоифанинг хайрия тадбирларидан четда турибди деб айблашимиз уларга нисбатан адолатсизлик ҳамдир.

Чунки «Ўзбекконцерт» ташкилоти берган маълумотларига кўра, санъаткорлар карантин давридан буён 352 млн сўмдан ортиқ маблағни хайрия қилган. Биз бу хайрия тадбирлари яна давом этаётганига ишонамиз. Бир машҳур ривоятда айтилганидек, аслида бизга ёмон кўринган инсон энг яхши ишларни қилаётган бўлиши ва биз бундан бехабар бўлишимиз мумкин. Демак, ўзимиз яхши билмаган маълумотлар асосида, қолаверса қонунан ва маънан ҳаққимиз бўлмаган ҳолда бировларни хайрия қилмасликда айблаш тўғри эмас.

Учинчи, масаланинг диний жиҳати. Инсонлар ҳақида ёмон гумонда бўлиш, ёлғон ва хато маълумотлар асосида бировларни айблаш ва маломат қилиш Ислом динида ҳам қораланади. Қуръони каримнинг «Ҳужурот» сураси 12-оятида: «Эй, иймон келтирганлар! Кўп гумонлардан четда бўлинглар, чунки баъзи гумонлар гуноҳдир», дейилган. Хайр-эҳсон, аввало, Аллоҳ йўлида ва унинг учун қилинади деб ишонади мўмин инсон. Шундай экан, бу Яратган ва бандаси ўртасидаги масала бўлиб, уни бошқалар баҳолаши ва муҳокама қилиши ўринлимикан?

Хулоса сифатида шуни айтишимиз мумкинки, хайрия тадбирлари мураккаб вазиятда инсонларни ўзаро яқин ва бирдам бўлишга, жамиятни янада бирлашишга сабаб бўлмоқда. Бу ижобий ҳолат, чунки жамиятнинг умумий муаммолар қаршисида бирлашуви фуқаролик жамиятининг кучайишига олиб келувчи ижобий омилдир. Бироқ хайрия ихтиёрий тадбир эканини, уни ҳар бир кимса ўз иродаси ва шахсий ташаббусига кўра амалга ошириши лозимлигини, хайрия ҳақида нотўғри мулоҳазалар эса жамият бирдамлигига путур етказишини унутмаслик керак.

Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги
Жамоатчилик билан алоқалар бўлими




 Добавление комментария


Кликните на изображение чтобы обновить код, если он неразборчив

Мавзуга оид янгиликлар
  • Дам олиш кунлари умумхалқ хайрия ҳашари ўтказилади 11 мар, 19:57
  • Мирзиёев ҳокимликларга тадбиркорларни ҳомийлик ва хайрия ёрдамига жалб қилишни тақиқлади 14 авг, 08:39
  • Ўзбекистонда бепул юридик ёрдам тўғрисида қонун қабул қилинади 08 июл, 19:15
  • 2019 йил 26 январь куни умумхалқ экологик хайрия ҳашари ўтказилади 23 янв, 12:30
  • Вазирлик Ўзбекистонда мажбурий меҳнат қонун билан тақиқланганини эслатди 23 мар, 22:27
  • 18-19 март кунлари юртимизда умумхалқ хайрия ҳашари ўтказилади 13 мар, 12:30
  • Сўнгги янгиликлар
  • Косачёв АҚШдаги намойишларга Россия алоқадорлиги ҳақидаги сўзларни ёлғон деб атади 02 июн, 08:00 302
  • Смартфонларни “ўлдирадиган” расм интернетда тарқалди 02 июн, 07:30 512
  • Пайариқ тумани – "қизил" ҳудуд. Аммо автомобиллар яширин йўлдан қатнамоқда (видео) 02 июн, 07:00 407
  • Россиялик олимлар инсон характерини унинг суратига қараб аниқлайдиган нейротармоқ яратди 02 июн, 06:30 283
  • АҚШда норозилик намойишлари узр сўраш билан якунланди (фото, видео) 02 июн, 00:30 678
  • Туркияда ресторан, музей ва бозорлар очилди 02 июн, 00:13 422
  • Green Card жавоблари 6 июнда маълум бўлади 02 июн, 00:04 432
  • Ўзбекистонда коронавирус билан касалланганлар сони 3700 нафардан ошди 01 июн, 23:54 602
  • Шунчаки эртак 01 июн, 23:36 985
  • Қашқадарёда ИИБ ходими тунги рейд вақтида фуқарони тепди 01 июн, 23:30 843
  • Машҳур брендлар остида кир ювиш кукунларини ишлаб чиқараётган шахс фош этилди 01 июн, 23:14 679
  • Суперлига 1-давра тақвими билан танишинг 01 июн, 22:53 457
  • Бўлимлар